ΚΥΦΟΠΛΑΣΤΙΚΗ

M.D.ΠΑΠΑΣ ΜΙΧΑΗΛ

ΟΡΘΟΠΕΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

Η κυφοπλαστική είναι μία ελάχιστα επεμβατική μέθοδος αποκατάστασης καταγμάτων σπονδυλικής στήλης με χρήση ειδικού οστικού τσιμέντου.

Εισαγωγή

Η αύξηση του μέσου όρου ζωής στον δυτικό́ κόσμο οδήγησε στην αύξηση παθήσεων που κατά́ κανόνα παρουσιάζονται ή/και εκδηλώνονται σε μεγάλες ηλικίες.

Τέτοιες παθήσεις είναι η οστεοπόρωση, το πολλαπλούν μυέλωμα και διάφορες νεοπλασίες εκ των οποίων πολλές δίνουν οστικές εντοπίσεις ή μεταστάσεις στα σπονδυλικά́ σώματα. Αποτέλεσμα αυτών των παθολογιών είναι συμπιεστικά́ κατάγματα ενός ή περισσοτέρων σπονδυλικών σωμάτων.

Το πρόβλημα

Τα κατάγματα αυτά προκαλούν πόνο και κύφωση της σπονδυλικής στήλης με εμβιομηχανική ανεπάρκεια και λειτουργική́ αδυναμία της ιδίας. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να έχουμε και νευρολογικά́ προβλήματα, λόγω συμπίεσης του νωτιαίου μυελού́ και νευρικών ρίζων. Ο ασθενής υποφέρει και αναγκάζεται να μειώσει την κινητικότητά του και να λαμβάνει σημαντικές δόσεις αναλγητικών φαρμάκων με αρνητικές συνέπειες για την υγεία του.

Συχνά ο ιατρός καλείται να αντιμετωπίσει τέτοιες καταστάσεις στην καθημερινή́ πρακτική́. Οι προαναφερθείσες παθήσεις μόνο πριν από́ λίγα χρόνια αντιμετωπίζονταν με ανοικτές επεμβάσεις ή παρηγορητικές μεθόδους, όπως η ακτινοβολία και η ακινητοποίηση με κλινοστατισμό και/ή κηδεμόνες. Σήμερα, η αποτελεσματική́ αντιμετώπιση αυτών των παθολογικών καταστάσεων είναι δυνατή́ με μεθόδους ελάχιστα επεμβατικές, που είναι πολύ́ φιλικές προς τον ασθενή́, που δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι είναι κατά́ μέσον όρο ηλικιωμένος και με ταλαιπωρημένη υγεία.

Οι λόγοι για τους οποίους οφείλουμε να αντιμετωπίζουμε τα κατάγματα των σπονδυλικών σωμάτων είναι κλινικοί και εμβιομηχανικοί.

Κάθε συμπιεστικό κάταγμα στη σπονδυλική́ στήλη μπορεί να προκαλέσει κύφωση. Η κύφωση προκαλεί πρόσθια μετατόπιση της γραμμής του κέντρου βάρους του κορμού. Η μετατόπιση αυτή́ αυξάνει την ροπή́ που εφαρμόζεται επί των κατωτέρων της κύφωσης σπονδυλικών σωμάτων. Αυτό́ αυξάνει την πιθανότητα νέου κατάγματος. Από́ τα ανωτέρω συμπεραίνουμε ότι η διόρθωση της κύφωσης μειώνει την πιθανότητα νέων συμπιεστικών καταγμάτων.

Η αντιμετώπιση

Η λύση σήμερα είναι η μέθοδος της κυφοπλαστικής.

Η τεχνική́ προβλέπει την ενίσχυση του παθολογικού σπονδυλικού σώματος με τη χρήση ακρυλικού τσιμέντου, αφού προηγηθεί η ανάταξή του με ένα ζεύγος από́ ειδικά μπαλονάκια που εκπτύσσονται μέσω ενός υδραυλικού συστήματος ακριβείας.

Χαρακτηριστικά της τεχνικής

Η μέθοδος συνδυάζει την ελάχιστα επεμβατική́ τεχνική́ (αμελητέο χειρουργικό́ τραύμα) ένεσης οστικού τσιμέντου στο παθολογικό́ σπονδυλικό σώμα, τη δυνατότητα ανάταξης του κατάγματος, την ασφάλεια στην έγχυση οστικού τσιμέντου, την ταχύτητα του αποτελέσματος με άμεση ανακούφιση από́ τον πόνο και τη σταθερότητα και δυνατότητα φόρτισης της σπονδυλικής στήλης.

Ενδείξεις της τεχνικής

Οι κυριότερες εφαρμογές της τεχνικής είναι:

  • Κατάγματα των σπονδυλικών σωμάτων λόγω οστεοπόρωσης.
  • Κατάγματα των σπονδυλικών σωμάτων τραυματικής αιτιολογίας.
  • Παθολογικά κατάγματα λόγω αιμαγγειωμάτων, ανευρυσματικών κύστεων κ.ά.
  • Παθολογικά κατάγματα λόγω μεταστατικής νόσου.
  • Οστεολυτικές μεταστάσεις με παθολογικές εντοπίσεις κακοηθών νεοπλασιών με επαπειλούμενο κάταγμα.
  • Πρωτογενείς εντοπίσεις αιματολογικών νεοπλασιών όπως το πολλαπλό μυέλωμα, πλασμοκύττωμα και λεμφώματα.

Σύγκριση των τεχνικών αντιμετώπισης των συμπιεστικών σπονδυλικών καταγμάτων

Τα μειονεκτήματα της συντηρητικής αγωγής είναι:

  • κλινοστατισμός: αυξάνει την απώλεια οστικής και μυϊκής μάζας.
  • οπιοειδή φάρμακα: κατά́ το πλείστον αποτυγχάνουν στον έλεγχο του πόνου και δημιουργούν με τον χρόνο εξάρτηση και παρενέργειες.
  • κηδεμόνες: προκαλούν μυϊκή́ ατροφία και χρήζουν επιμελούς εφαρμογής που δεν είναι πάντα εύκολο.

Τα μειονεκτήματα των ανοικτών επεμβάσεων είναι:

  • αυξημένη νοσηρότητα λόγω απώλειας αίματος, παρατεταμένης νάρκωσης, ανάγκης χορήγησης πολλών αναλγητικών.
  • υψηλό́ ποσοστό́ αστοχίας υλικών.
  • συχνά́ παρουσιάζεται ανάγκη εφαρμογής κηδεμόνα με πρόκληση μυϊκής ατροφίας.

Αποτελέσματα

Το 94% των ασθενών αναφέρουν καλή́ έως πολύ καλή́ αντιμετώπιση του πόνου. Οι περισσότεροι από́ τους ασθενείς που αναφέρουν υπολειπόμενο πόνο καταφεύγουν σπανιότερα και σε πολύ ηπιότερα φάρμακα. Ο πόνος υποχωρεί στο 96% των ασθενών μέσα στο πρώτο 24ωρο. Το VAS των ασθενών μειώνεται από́ 8 σε 2 κατά μέσον όρο. Οι περισσότεροι ασθενείς κινητοποιούνται λίγες ώρες μετά την επέμβαση και την επόμενη ή την ίδια ημέρα επιστρέφουν στο σπίτι τους. Μελέτες έχουν δείξει ότι στο 70% των ασθενών με συμπιεστικό́ κάταγμα της σπονδυλικής στήλης που αντιμετωπίσθηκαν με κυφοπλαστική, υπήρξε μια βελτίωση της γωνίωσης του σπονδυλικού́ σώματος κατά 50%.

Επιπλοκές

Είναι πραγματικά ελάχιστες όταν την επέμβαση την πραγματοποιούν χειρουργοί που είναι εκπαιδευμένοι τόσο θεωρητικά, όσο και πρακτικά στην τεχνική αυτή́.

Η δική μας εμπειρία

Από́ το 2006 έως σήμερα έχουν αντιμετωπισθεί πάνω από́ 650 σπονδυλικά κατάγματα. Οι επεμβάσεις έγιναν στην κλινική ΟΛΥΜΠΙΟΝ ΠΑΤΡΩΝ.

Η βελτίωση του πόνου άμεσα μετά την επέμβαση ήταν από́ VAS 7,1 σε 1,8. Έξι μήνες μετά η VAS ήταν 2,2. Η διόρθωση της παραμόρφωσης ήταν 90% στο 23% των καταγμάτων, 60-89% στο 61% των καταγμάτων και 30-59% στα υπόλοιπα ανατάξιμα κατάγματα. Έξι μήνες μετά, η διόρθωση της παραμόρφωσης έμενε σταθερή́.

Σε κανέναν από́ τους ασθενείς που χειρουργηθήκαν για μεταστατική́ νόσο ή νεοπλασία δεν αναπτύχθηκε εκ νέου όγκος στον χειρουργηθέντα σπόνδυλο;

Γενικά, η ακτινοβολία δεν αντικαθίσταται σαν μέθοδος από́ την κυφοπλαστική. Επειδή́, όμως, η δυνατότητα σταθεροποίησης είναι εξαιρετική́ και η ταχύτητα ανταπόκρισης που παρέχει η κυφοπλαστική στο άλγος είναι ταχύτατη, την καθιστούν μέθοδο εκλογής στην αντιμετώπιση των παθολογικών καταγμάτων των σπονδυλικών σωμάτων.

Προσοχή́ πρέπει να δίδεται γενικά στην ποσότητα του τσιμέντου που εκχύεται στην σπονδυλική́ στήλη, γιατί σε μεγάλες ποσότητες (άνω των 30 ml PMMA) μπορεί να προκαλέσει ARDS.

Συμπέρασμα

Η κυφοπλαστική αποτελεί μία σύγχρονη ελάχιστα επεμβατική́ τεχνική́ με πολλά πλεονεκτήματα στην αντιμετώπιση των οστεοπορωτικών, τραυματικών και παθολογικών καταγμάτων των σπονδυλικών σωμάτων, κυρίως της οσφυϊκής μοίρας και της θωρακικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Ο μικρός χειρουργικός χρόνος, η μικρή διάρκεια νοσηλείας, η πραγματικά ελάχιστη γενική́ επιβάρυνση του ασθενούς, συνδυασμένη με τα πολύ καλά και ταχύτατα αποτελέσματα στην αντιμετώπιση του πόνου, την καθιστούν τεχνική́ εκλογής για την αντιμετώπιση των προαναφερθέντων παθήσεων.